Ze względu na wysoką trwałość oraz łatwość utrzymania w czystości znajdują zastosowanie nawet w pomieszczeniach bardzo dużym natężeniu ruchu.

Obecnie wiele osób myli Linoleum z innymi rodzajami wykładzin elastycznych, a w szczególności z wykładzinami PVC. Niestety, jest to nagminne, a prawda jest taka, że ich podobieństwo zaczyna się i kończy na funkcji, jaką spełniają, natomiast cała reszta: surowce, proces technologiczny, właściwości użytkowe oraz przyjazność i bezpieczeństwo dla użytkownika są odmienne.

1 . PVC

Wykładzina PVC to produkt całkowicie sztuczny, produkowany z masy polimerycznej, w której skład wchodzą m.in. plastyfikatory, rozpuszczalniki, wypełniacze i barwniki. Jako materiał wiążący wykorzystuje się polyvinylchlorid (polichlorek winylu).

Wśród wykładzin PVC wyróżniamy dwa typy: homogeniczne i heterogeniczne.

Wykładzina homogeniczna jest produktem barwionym w masie, zachowującym kolor i wzór powierzchniowy na całej swej grubości. W związku z tym, ewentualne zarysowania czy nawet uszkodzenia powierzchni powstałe w trakcie eksploatacji są mniej zauważalne. Ze względu na technologię produkcji wykładzina homogeniczna występuje w następujących konfiguracjach wzorów powierzchniowych: kierunkowe liniowe, bezkierunkowe pikselowe, bezkierunkowe marmurkowe oraz bezkierunkowe żyłkowane.

Wykładzina heterogeniczna jest produktem warstwowym. Składa się z trzech warstw: spodniej/nośnej, dekoracyjnej oraz użytkowej (przezroczysta powłoka czystego PVC o grubości od 0.55 mm do 1.0 mm). W związku z tym, iż warstwę dekoracyjną tworzy folia z nadrukiem, wykładziny te w stosunku do wykładzin homogenicznych charakteryzują się bardziej zaawansowanymi wzorami powierzchniowymi np. drewnopodobne, kamieniopodobne, metalopodobne itp.

Wykładziny PVC w powszechnym mniemaniu uchodzą za produkt bardzo wytrzymały i trwały. W rzeczywistości okres bezproblemowej eksploatacji wykładziny jest jednak ściśle powiązany z parametrami technicznymi danego produktu, natężeniem ruchu oraz z jakością instalacji i pielęgnacji.

W celu wydłużenia okresu eksploatacji wykładziny szczególną uwagę należy poświęcić zabiegom czyszczenia i konserwacji warstwy ochronnej. Jeżeli zostanie zniszczona należy usunąć pozostałości i ponownie nanieść wymaganą warstwę Akrylu lub Poliuretanu.  

Na czas eksploatacji wykładziny wpływa również możliwość umiarkowanej renowacji wykładzin PVC. Zabieg ten jest możliwy wyłącznie w przypadku wykładzin homogenicznych. W przypadku uszkodzeń mechanicznych wykładzin heterogenicznych, naprawa ze względu na budowę produktu jest niemożliwa. Natomiast PVC homogeniczne, w przypadku płytkich zarysowań można miejscowo przeszlifować i zabezpieczyć warstwą Akrylu lub Poliuretanu. Należy jednak pamiętać, towarzyszące szlifowaniu pyły są bardzo szkodliwe dla zdrowia, a sama czynność wymaga wysokiej ostrożności. Wszelkie prace należy wykonywać w masce przeciwpyłowej. Pomieszczenie w trakcie prac powinno być również wolne od osób postronnych.

Przyczyny popularności wykładzin PVC

Jak już wspomnieliśmy, wykładziny PVC w powszechnym mniemaniu uchodzą za produkt nie tylko odporny na zużycie, trwały, higieniczny, lecz także łatwy w montażu, sprzątaniu i utrzymaniu w czystości. Opinia ta dotyczy głównie wykładzin klasy „Premium”, gdzie do zabezpieczenia powierzchni stosuje się 100% czysty, nierozcieńczony Poliuretan, a do produkcji używane są komponenty najwyższej jakości. Punktem startowym do produkcji takich wykładzin jest sol kamienna (stołowa) i ropa (43%). Pozostałe surowce takie jak kreda, pigmenty i plastycydy są nieszkodliwe. PVC klasy „Premium” nie zawiera formaldehydów ani PCP, metali ciężkich, ołowiu ani kadmu. Wybierając jednak wykładzinę PVC musimy pamiętać, iż jest to produkt sztuczny, który w zależności od jakości użytych do produkcji komponentów, może w większym lub mniejszym stopniu wywierać niekorzystny wpływ na użytkownika oraz środowisko naturalne. Zasada ta jest ściśle powiązana z ceną zakupu wykładziny, gdyż dobre jakościowo komponenty znacząco wpływają na koszt produkcji finalnego produktu. Dlatego też, dokonując wyboru wykładziny PVC, ze względu na możliwość utleniania szkodliwych substancji, a w przypadku pożaru wydzielania grożących zdrowiu i życiu oparów, należy podchodzić z dużą ostrożnością i stosować rozwiązania o odpowiedniej jakości.

Mimo tego, iż wykładziny, PVC występują w wielu atrakcyjnych formach i kolorach dając praktycznie nieograniczone możliwości kreatywnej aranżacji pomieszczeń, w większości przypadków mogą z powodzeniem być zastąpione naturalnymi typu linoleum, które ze względu na swe wyjątkowe parametry użytkowe są zdecydowanie bezpieczniejsze dla użytkownika i środowiska naturalnego.

2. LINOLEUM

Linoleum (linum – len, oleum -olej) zostało wynalezione przez Anglika Fryderyka Waltona, który ponad 130 lat temu odkrył na podstawie obserwacji tworzącego się „kożucha” na powierzchni farb olejnych, że olej lniany poddany procesowi utleniania zmienia swoją postać z ciekłej na stałą. W 1863 roku opatentowany został sposób produkcji wykładziny podłogowej. Już w kilka lat później powstały pierwsze fabryki produkujące ten rodzaj materiału na podstawie zakupionego patentu.

Obecnie zwrot ku ekologii spowodował wzrastające zainteresowanie materiałami naturalnymi używanymi w sektorze budowlanym. Coraz częściej głównym kryterium doboru materiałów wykończeniowych jest nie tylko trwałość i estetyka, lecz również bezpieczeństwo użytkowników oraz przyjazność środowisku naturalnemu.

Na świecie wykonuje się analizy cyklu życia poszczególnych produktów, określające ich wpływ na środowisko naturalne, począwszy od pozyskiwania surowców, poprzez cykl produkcyjny, aż do pozbycia się ich po zużyciu. Badania i analizy przeprowadzone przez niezależne instytuty dowodzą, że to właśnie Linoleum jest najbardziej przyjazną nie tylko dla środowiska naturalnego lecz również dla użytkownika wykładziną podłogową, a w analizach porównawczych jest materiałem podłogowym klasyfikowanym najwyżej wraz z litym nielakierowanym drewnem. Co więcej, prawie wszystkie odpady technologiczne są wykorzystywane w procesie produkcji Linoleum jako surowiec wtórny, a sam produkt finalny ulega pełnemu biologicznemu rozkładowi.

Produkcja

W odróżnieniu od wykładzin sztucznych z PVC, Linoleum produkowane jest wyłącznie z surowców naturalnych, którymi są: 

• olej lniany - główne spoiwo wykładziny,
• żywice naturalne – nadają wykładzinie elastyczność;
• mączka drzewna - wypełniacz, odpowiedzialny za absorpcję barwników, które penetrują materiał na wskroś;
• mączka korkowa - nadaje wykładzinie miękkość oraz izoluje termicznie i akustycznie;
• wapień - wzmacnia i wygładza materiał;
• barwniki - nadają wykładzinie kolory;
• tkanina jutowa - pełni rolę podkładu – nośnika wykładziny.

Utylizacja

Linoleum podlega pełnemu biologicznemu rozpadowi. W przeciwieństwie do sztucznego PCW, jest to produkt w pełni podlegający biodegradacji, która nie niesie ze sobą wysokich kosztów, jak ma to miejsce w przypadku utylizacji sztucznych materiałów podłogowych.

Wytrzymałość

Linoleum jest jednym z najbardziej odpornych pokryć podłogowych nie tylko na uszkodzenia mechaniczne, lecz także na obciążenia wywołane intensywnym ruchem pieszych.

Żywotność

Jednorodna struktura Linoleum nawet w miejscach bardzo intensywnie użytkowanych pozwala na eksploatację wykładziny przez kilkanaście, a w niektórych przypadkach nawet kilkadziesiąt lat, co w konsekwencji decyduje o finalnej efektywności kosztowej.

Możliwość renowacji

Dzięki swej homogenicznej strukturze linoleum nadaje się do powierzchniowej renowacji (cyklinowania). Ewentualne silne uszkodzenia mechaniczne, bądź zaplamienia można bardzo łatwo usunąć polerując powierzchnię wykładziny. Uzyskujemy w efekcie czysty, pierwotny materiał o właściwościach takich jak bezpośrednio po instalacji produktu. W celu wydłużenia okresu eksploatacji wykładziny szczególną uwagę należy poświęcić zabiegom czyszczenia i konserwacji warstwy ochronnej. Jeżeli zostanie zniszczona należy usunąć pozostałości i ponownie nanieść wymaganą warstwę Akrylu lub Poliuretanu.

Higienia i naturalna antyseptyka

Technologia produkcji oraz bazowe materiały czynią z Linoleum barierę dla rozwoju drobnoustrojów (w tym wielu bardzo groźnych i często spotykanych bakterii, takich jak: Salmonella Typhimurium, Staphylococcus Aureus (Gronkowiec), Enterococcus Faeculis (Paciorkowce) czy Escherichia Coli (bakterie koli)).

Linoleum ze względu na gładką powierzchnię oraz wyjątkowe właściwości bakteriostatyczne posiada rekomendacje Państwowego Zakładu Higieny do zastosowań w budynkach użyteczności publicznej, a w szczególności w sektorze Edukacji (szkoły, przedszkola, żłobki) i Służby Zdrowia.

Właściwości antystatyczne

Naturalne właściwości antystatyczne linoleum powodują, że kurz i brud, które gromadzą się na jego gładkiej powierzchni nie przylegają do niej i są łatwo usuwalne. Zapobiega to w zdecydowany sposób rozmnażaniu się roztoczy i stwarza lepsze warunki życia użytkownikom dotkniętym alergią. Wykładzina Linoleum zalecana jest także do zastosowań w pomieszczeniach, gdzie przebywają użytkownicy mający problemy z układem oddechowym.

Trudnozapalność i odporność na żar papierosów

Trudnozapalność (klasa Cfl-s1według EN 13501-1). W przypadku pożaru – w związku z faktem, iż Linoleum jest wolne od formaldehydu, azbestu oraz metali ciężkich, nie wydziela żadnych związków toksycznych ani trujących gazów. Linoleum posiada także unikatową odporność na żar papierosów. Ewentualne wystąpienie zaczernienia powierzchni produktu w wyniku działania wysokiej temperatury daje się łatwo usunąć poprzez miejscowe wypolerowanie powierzchni.

Estetyka

Kolorystyka

Gama kolorystyczna współczesnego Linoleum stwarza wręcz nieograniczoną ilość opcji wzorniczych, nadających każdemu wnętrzu indywidualny i niepowtarzalny charakter.

Dlaczego Linoleum?

Linoleum mimo upływu czasu i prób wyparcia przez sztuczne produkty z PVC do dnia dzisiejszego jest jednym z najlepszych dostępnych rozwiązań podłogowych stosowanych w obiektach użyteczności publicznej. Szkoły, przedszkola, biura czy też obiekty medyczne ze względu na troskę o komfort i zdrowie użytkowników, są bez wątpienia placówkami gdzie materiały wykończeniowe powinny spełniać najwyższe wymagania w zakresie higieny, bezpieczeństwa i estetyki. Nie bez znaczenia są również walory praktyczne, gdyż trwałość i łatwość pielęgnacji pokrycia podłogowego mają istotny wpływ na obniżenie kosztów eksploatacji wykładziny. Dzięki swym unikatowym właściwościom, to właśnie Linoleum jest rozwiązaniem spełniającym najwyższe wymagania z zakresu higieny, trwałości i bezpieczeństwa zarówno dla użytkowników jak i środowiska naturalnego.

W przypadku wyboru Linoleum powinniśmy pamiętać, iż ze względu na zawartość mączki drzewnej oraz korka, wykładzina nie nadaje się do zastosowań w tzw. „pomieszczeniach mokrych” (np. pralnie, prysznice, sauny, strefy okołobasenowe itp.). Nie powinno się, zatem stosować jej w miejscach, gdzie może mieć stały, bezpośredni kontakt z wodą.

Dodatkowo, ze względu na fakt, iż Linoleum jest bardziej wrażliwe na wilgotność podłoża, aniżeli PVC, bardzo często z powodu kosztów związanych z wysuszeniem posadzki na budowie, generalny wykonawca decyduje o zastosowaniu własnie, PVC. Krok ten daje tylko pozorną korzyść, gdyż zarówno Linoleum jak i PVC powinno być instalowane na podłożu gdzie wilgotność nie przekracza 2%. W przeciwnym wypadku zarówno Linoleum jak i PVC może się odspajać, a w podłożu mogą się rozpocząć procesy gnilne.

Jakkolwiek porównując PVC z Linoleum, ujawniając zarówno wady i zalety obu materiałów, niewątpliwie wyższe korzyści daje nam Linoleum, zaczynając od walorów zdrowotnych, a kończąc na trwałości wykładziny.

PVC to materiał, który w zachodniej Europie, jest skutecznie wypierany i zastępowany naturalnymi posadzkami, zarówno ze względów zdrowotnych, jak i dbałości o środowisko naturalne.